วัดมโนธรรมาราม หรือ วัดนางโน ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลม่วงชุม อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี เป็นวัดเก่าแก่วัดหนึ่งในจังหวัดกาญจนบุรี มีอายุการก่อสร้างหลายร้อยปี มาแล้ว จากการสันนิษฐานของท่านพระครูปรสิทธิธรรมญาน ( หลวงพ่อแบน ) อดีตเจ้าอาวาสวัดมโนธรรมารามซึ่งสันนิฐานจากโบราณวัตถุและปูชนียวัตถุที่ยังปรากฏอยู่ในบริเวณวัดว่า วัดนี้น่าจะสร้างมาตั้งแต่ สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น จากหลักฐานที่ปรากฏอยู่ เดิมวัดนี้จะต้องเป็นวัดที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาก่อนต้อง ชำรุดทรุดโทรมไปเป็นระยะ ๆ อันเนื่องมาจากศึกสงครามระหว่างไทยกับพม่า เมื่อเกิสงครามขึ้นประชาชนในหมู่บ้านก็อพยพหนีไปอาศัย อยู่ในถิ่นที่อื่น วัดก็ร้างไปอีกครั้งหนึ่ง เมื่อศึกสงครามสงบลง แล้วประชาชนก็กลับมาอยู่ถิ่นเดิมบูรณะวัดอีกเป็นอยู่เช่นนี้ตลอดมา ในระยะ สงครามโดย เฉพาะ เมื่อเสียอยุธยาให้แก่พม่าวัดนี้ได้ร้างไปนาน เมื่อสงครามสงบลงแล้วประชาชนก็กลับมาตั้งถิ่นฐานทำมาหากินกันใหม่ และได้ช่วยกันบุรณะปฏิสังขรณ์วัดนี้อีก ในการบูรณะครั้งนั้นได้มีผู้หญิงชื่อ ” นางโน ” เป็นหัวเรี่ยวหัวแรง ในการบูรณะ ชาวบ้านจึงเรียกวัดนี้ ว่า ” วัดนางโน ” ตั้งแต่นั้นมา

     เมื่อปี พ.ศ.2500 ได้มีประชาชนในหมู่บ้านและหมู่บ้านข้างเคียง ได้มองเห็นความสำคัญของปูชนีย์วัตถุและโบราณวัตถุอันเก่าแก่และ สำคัญของวัด จึงได้ยื่นเรื่องราวต่อทางสังฆมนตรี ขอยกฐานะวัดนางโนซึ่งเป็นวัดร้างไม่มีพระภิกษุสงฆ์จำพรรษาอยู่เป็นวัดที่มีพระสงฆ์ เมื่อ วันที่ 22 เมษายน 2502 ในปัจจุบันวัดมโนธรรมารามเป็นสถานที่ปฎิบัติธรรม สำนักวิปัสสนากรรมฐานแห่งหนึ่งของจังหวัดกาญจนบุรี

     ภายในวัดมีโบราณสถาน คือ พระปรางค์วัดนางโน กำหนดให้เป็นเขตโบราณสถานสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น ซึ่งเป็นมรดกบุญ มรดกวัฒนธรรม และมรดกบรรพบุรุษ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ คือ อดีตเจ้าอาวาสวัด (หลวงพ่อแบน) ซึ่งสังขารไม่เน่าเปื่อย ไว้ให้คนได้สักการะบูชา นอกจากนี้ยังมี พระศรีอริยเมตตรัย พระแม่กวนอิม แม่ย่าตะเคียนทอง และเป็นอุทยานวังมัจฉาอีกด้วย

Credit
ข้อมูลและรูปภาพประกอบ : siamfreestyle.com